Alleen YouTubers als Peter McKinnon en Matti Haapoja kunnen het zich permitteren om zo’n uitspraak te doen: 'de meest gebruikte camera ter wereld is geen camera.'
En toch hebben ze een punt.
De iPhone is zonder twijfel een van de meest gebruikte camera’s op deze planeet. Maar volgens hen missen we iets. Of beter gezegd: we doen er te weinig mee.
Afgelopen avond, onderweg terug van mijn werk in Zutphen, stopte ik in Kampen om de bedrijfswagen op te laden bij een KFC (behalve kip verkopen ze daar ook stroom idd). Terwijl de accu volliep, ging de deur van de KFC open en kwamen vier meiden vrolijk dansend naar buiten. Eén van hen zette haar telefoon tegen een bord, drukte op opnemen, en samen oefenden ze een dansje. Waarschijnlijk voor TikTok. Of Instagram.
Een paar jaar geleden had dit moment niet eens bestaan! Nu is het de normaalste zaak van de wereld. Iedereen is zijn eigen zender geworden.
Even terug in de tijd. De eerste iPhone werd pas in 2007 aangekondigd. Volgend jaar bestaat de iPhone 20 jaar en Instagram bestaat nog maar vijftien jaar. Dit platform was ooit bedoeld om foto’s te delen als digitale polaroids, maar inmiddels is het volledig opgeslokt door video. Eindeloos scrollen, eindeloos kijken. En ondertussen maken we meer beelden dan ooit. Massa’s foto’s en video’s verdwijnen richting de iCloud, om daar vervolgens… te blijven liggen. Onaangeraakt. Onbekeken. Hoewel onbekeken? Wat doet een AI met al die beelden? Bijna alle platformen zijn gekoppeld met een AI.
The War on this world - Chapter one - The coming of AI
No one would have believed in the last years of the twentyfirst century that this world was being watched keenly and closely by artificial intelligence growing faster and greater than man's and yet as mortal as his own; that as men busied themselves about their various concerns they were scrutinised and studied, perhaps almost as narrowly as a man with a microscope might scrutinise the transient creatures that swarm and multiply in a drop of water.' (bron; War of the Worlds - H.G. Wells) Eng he? Maar onderwijl weten we nog steeds niet wat er met al die data wordt gedaan......
Herinneringen vervagen sneller dan ooit, terwijl ze technisch gezien voor altijd bewaard blijven — zolang je blijft betalen of onderdeel wordt van een AI database. Maar heel eerlijk: we geven het allemaal cadeau en ze kunnen ermee doen wat ze zelf willen. Dat is echt eng.
Vergelijk dat eens met vroeger. Je kocht een filmrolletje met 36 foto’s. Meer had je niet. Je dacht na voordat je afdrukte. En als het rolletje vol was, bracht je het weg. Wachten. Soms een uur, soms dagen. Maar als je de foto’s eenmaal in handen had, dan waren ze er ook echt. Tastbaar. Geselecteerd en in een boek geplakt met verhaaltjes erbij geschreven ondersteund met stickers en tekeningen.
De digitale revolutie maakte alles makkelijker — en daarmee ook vluchtiger. Nu staat alles door elkaar. Foto’s, screenshots, documenten, memes, downloads. Alles belandt in dezelfde oneindige stroom. Na een paar jaar is er geen lijn meer in te ontdekken. Alleen nog ruis.
Dus wat gebeurt er als je het omdraait?
Als je besluit: ik gebruik een échte camera voor mijn beelden. Mijn telefoon is er alleen nog om een paar hoogtepunten te delen. De rest gaat naar een eigen lokaal archief. Offline, schoon, overzichtelijk. Alleen foto’s en video’s die ertoe doen voor jou.
Geen screenshots. Geen rommel. Geen eindeloze berg digitale vergetelheid.
Gewoon beelden die je hebt gekozen om te maken.
Zou dat werken?
Of zijn we inmiddels te gewend geraakt aan het gemak om van alles vastleggen — zonder ooit nog iets echt terug te kijken?
Komende week ga ik dit proberen vol te houden. Beelden maken met alleen mijn camera en een set lenzen. Daarna volgt deel 2.