Foto van de maand

Dit is de oudste familiefoto die ik bezit en die ik bij toeval heb ontdekt. Toen mijn vader de pensioengerechtigde leeftijd had bereikt, kwam hij regelmatig langs met oude foto’s die hij zelf had gemaakt met zijn analoge filmcamera. Helaas heb ik de negatieven van al die beelden nooit terug kunnen vinden om ze te kunnen scannen. De enige methode om ze digitaal te krijgen, was met een flatbedscanner.

Analoge fotografie is weer helemaal terug. Maar heel eerlijk: ik houd het in mijn eigen tijdlijn op deze planeet bij digitale fotografie. Analoog en digitaal zijn twee verschillende disciplines en ik heb op dit moment niet de ruimte en apparatuur om film te ontwikkelen en af te drukken. Toch wil ik wel zoveel mogelijk tijd besteden om alle oude foto’s die gemaakt zijn tussen deze allereerste familiefoto en de laatste analoge beelden die ik zelf heb gemaakt, digitaal te maken.

Bijna alle filmnegatieven heb ik op 35 mm in zwart-wit en kleur. Na het overlijden van mijn vader ben ik op zoek gegaan naar een flatbedscanner om alle afgedrukte kleinbeeldfoto’s te kunnen scannen. Het beste en aangeraden model op dat moment was de Epson Perfection V600 Photo-scanner, die vrijwel alles kan scannen: documenten, filmnegatieven, dia’s en oude prints van analoge foto’s.

Mijn neef Gerrit heeft lang geleden een opleiding gevolgd waardoor hij in staat was om oude analoge, vaak gescheurde of gebarsten foto’s te herstellen op een analoge manier: met een kwast en verf. Net als bij oude schilderijen werden barsten gevuld en met een enorm palet van grijstinten in verf weer hersteld met een minuscule kwast. Echt monnikenwerk.

Tegenwoordig kan ik dat digitaal een stuk gemakkelijker doen. Sterker nog, de nieuwe versies van software voor fotobewerking — Photoshop, Lightroom, On1 Photo RAW 2026, DxO PhotoLab en Luminar Neo — geven de mogelijkheid om veel sneller dit soort uitdagingen aan te gaan. Alles wat je nodig hebt, is een computer, een goede scanner, de software en tijd… heel veel tijd. Je kunt natuurlijk ook kiezen voor de digitale snelweg: AI. Maar heel eerlijk gezegd: die snelweg kost ook geld en het resultaat viel mij tegen. Veel details van beelden worden goed hersteld, maar komen niet overeen met de werkelijkheid. Ik kies er dan liever voor om die details weg te laten. Een oude foto mag gezien worden en die details mag iedereen erbij verzinnen.

Toen mijn vader met het mapje, gevuld met foto’s, op bezoek kwam, stelde hij zelf voor dat ik ze allemaal zou scannen. Veel oudere foto’s had ik al eerder voor hem gescand, digitaal verbeterd en groter afgedrukt. Die nam hij dan mee naar huis om aan familie en vrienden te laten zien. Hele oude zwart-witfoto’s zijn nog best scherp en bevatten vaak details die, eenmaal uitvergroot, heel erg goed zichtbaar worden.

Deze foto vond ik trouwens niet in het mapje. Althans, niet in de plastic hoesjes waar de overige foto’s in waren gestopt. Deze foto zat verborgen in de hoes van het mapje. De voorzijde was flexibel, maar de achterzijde niet. Deze foto zat in een kleine ruimte achterin opgeborgen en het was een originele afdruk uit de jaren ’20. Een foto van twee kinderen op een hondenkar, die gemaakt is tijdens het jubileumjaar 1932, waarin Hasselt destijds 700 jaar stadsrechten had. De kar met de ingespannen hond, die mijn opa elke dag gebruikte om brandstoffen rond te brengen naar zijn klanten, was versierd met bloemen en zijn twee kinderen zitten op de bok. Wat de foto zo bijzonder maakt zijn de twee kinderen, vooral Gerrit, de jongen die links op de foto staat. Hij is in datzelfde jaar op negenjarige leeftijd overleden aan een nierziekte. Zijn zus Nellie zat naast hem op de kar. Nellie is op 99-jarige leeftijd in 2025 overleden.

Toen ik de foto had ontdekt, heb ik hem direct in de hoogst mogelijke kwaliteit vastgelegd met mijn toenmalige Canon-scanner, digitaal monnikenwerk verricht en uitvergroot op papier afgedrukt. Zowel mijn vader, die twee jaar na het overlijden van Gerrit is geboren, als zijn oudere zus Nellie hebben beiden nog heel vaak van deze mooie ontdekking mogen genieten.

Voor wie het nog niet is opgevallen: mijn vader is destijds vernoemd naar zijn overleden oudere broer, net als mijn neef en ikzelf. Op mijn 50ste verjaardag vertelde mijn vader voor het eerst over zijn overleden broer en niet lang geleden heb ik Nellie wel eens gevraagd over het waarom: 'Daar werd niet over gepraat....het verdriet van mijn moeder was groot'.

Nog een klein detail: de foto is destijds gemaakt voor een woning in de Hofstraat, nummer 3 in Hasselt.

Jaren later was dit pand het linker deel van onze winkel 'Elektrospeciaalzaak Kracht Radio, Televisie en Witgoed'.

Voor wie meer met film wil doen, kan op Photofacts Academy een driedelige serie vinden over de geschiedenis van fotografie. En voor wie zich nog verder wil ontwikkelen, is er de cursus Van korrel naar pixels. Ik ben heel blij dat Jasper in zijn cursus dezelfde scanner gebruikt.

Tip: klik op de afbeelding voor een grotere weergave

Mijn vader is in mei 2021 overleden. Na zijn begrafenis moesten we zijn huis leeghalen. Het grootste deel van zijn inboedel hebben we gedoneerd aan goede doelen. Het enige wat mij echt interesseerde, was zijn fotoverzameling, maar tot mijn grote schrik vonden we daar niets van terug in zijn huis.

Pas toen we alle kamers hadden leeggehaald, begonnen we aan de kleine schuur naast het huis. Die stond nog vol met spullen en dozen met papieren. Na opnieuw een dag opruimen bleef er nog een laatste laag op de vloer achter. “Ik denk dat ik heb gevonden waar jij naar op zoek bent" zei Ella. Een grote grijze kunststof kist werd door haar naar buiten getrokken.

In een grote grijze kunststof box zat het volledige fotoarchief van mijn vader: tientallen fotoboeken die jarenlang onder een stapel dozen op de vloer van een koude, vochtige schuur hadden gestaan. De metalen pennen waarmee de pagina’s vastzaten, waren volledig verroest. Gelukkig zaten de boeken zo dicht op elkaar geperst dat alle losse bladen met daarop geplakt alle foto’s in goede staat zijn teruggevonden.

Dit is een van de vele foto's die hij samen met zijn vrienden op Terschelling heeft gemaakt. Waar hij ook heen ging, zijn kleine compacte camera nam hij altij mee. Hier staan ze boven op het wrak van een Udet boei die eind jaren '50 na een storm opnieuw weer boven het zand uit stak. Met een volgende storm was hij ook net zo gemakkelijk weer verdwenen, zo gaat dat op de Wadden. Die Udet boei is zeventien jaar later op Terschelling door lokale vrijwilligers opgegraven. Niemand wist tot die tijd waar hij lag, totdat hij opnieuw na een storm uit het zand tevoorschijn kwam. Het inmiddels herstelde frame van deze boei is tegenwoordig te zien op het terrein van museum ‘Tigerstellung’ op Terschelling. De boei is weer felgeel gekleurd en niet te missen. Het bovenste deel is in zijn geheel nagebouwd op een werf in Harlingen. Dat deel waarop de twee mannen staan had de jaren met zand, zout en water niet overleefd.

Dit is een van de vele foto's die ik terug heb gevonden in een van zijn fotoboeken. Na de vondst zijn we naar Terschelling gegaan om de Udet boei te bezoeken en fotograferen. Het verhaal is gepubliceerd in Terschelling Magazine.

Tip: klik op de afbeelding voor een grotere weergave