DAM staat voor ‘Digital Asset Management’. In de praktijk is dat software waarmee je een bibliotheek kunt beheren voor verzamelingen, zoals scans van analoge foto’s en digitale fotobestanden. Binnen zo’n bibliotheek kun je foto’s organiseren op datum, onderwerp of complete beeldseries die tijdens een gebeurtenis zijn gemaakt. Een goede DAM is enorm waardevol, omdat je via verschillende aanknopingspunten snel beelden kunt terugvinden.
In de eerste jaren van de digitale fotografie hield ik alles heel eenvoudig bij. Ik maakte mappen aan per jaar, met daarin twaalf submappen voor de maanden van het jaar. Binnen die mappen kon ik vervolgens dagen, gebeurtenissen of projecten onderbrengen. Met ACDSee, dat toen al enkele jaren bestond, kon ik foto’s organiseren en bekijken. Van echte beeldbewerking was destijds nauwelijks sprake. Vrijwel alle beelden waren JPG-bestanden en de eerste RAW-bestanden verschenen rond 2000 vaak nog als TIFF-bestanden. Grappig genoeg ben ik in 2026 weer gaan werken met ACDSee Photo Studio 2026, al is dat niet mijn huidige digital asset manager.
Vanaf 2004 ben ik gaan werken met Adobe Lightroom (Classic). De cd’s van de eerste versies heb ik nog steeds bewaard. Van versie 1.0 tot en met de huidige Lightroom Classic-versie 2026.04 heb ik al mijn beelden in die DAM opgeslagen: inmiddels ruim 402.000 foto’s.
Adobe Lightroom werd lange tijd als standalone applicatie verkocht. Voor grote updates kon je tegen een gereduceerd tarief upgraden naar een nieuwe versie. Kleine tussentijdse updates waren meestal gratis, maar zodra Adobe bijvoorbeeld van versie 3.0 naar 4.0 ging, moest je opnieuw betalen. De verkoopprijs lag destijds rond de 149 euro en upgrades waren goedkoper voor bestaande gebruikers.
Lightroom maakte ook deel uit van de Adobe Creative Suite-pakketten, samen met Photoshop en andere Adobe-software. Later werden sommige applicaties ook afzonderlijk aangeboden. Met de komst van het Creative Cloud veranderde Adobe van koerst. Het werd een online platform met verschillende abonnementsvormen waarvoor je een maandelijks of jaarlijks abonnement kunt afsluiten. Adobe Lightroom Classic, Lightroom CC en Photoshop CC werden aanvankelijk in een aantrekkelijk fotografiepakket aangeboden voor 12 Euro per maand. Daarnaast kon je ook andere applicaties huren.
Bij een jaarabonnement kreeg je meestal korting, maar uiteindelijk werd het prijsmodel aanzienlijk duurder dan de oude Creative Suite-pakketten. Het grote verschil is dat je niet langer betaalt voor een losse update, maar doorlopend voor een maand- of jaarabonnement. Dat blijf je betalen zolang je de software wilt blijven gebruiken.
Softwareontwikkeling kost nu eenmaal geld. Daar is niets vreemds aan. Ik heb ook geen probleem met het aanschaffen van software die ik nodig heb voor mijn fotografie- en videohobby. Het fotografiepakket met Lightroom Classic, Lightroom CC en Photoshop CC werd niet zo lang geleden nog aangeboden voor ongeveer twaalf euro per maand. Dat vond ik een uitstekende prijs voor zo’n uitgebreid pakket met krachtige bewerkingsmogelijkheden. Opvallend genoeg kostte alleen Photoshop CC destijds al bijna twintig euro per maand.
Bij de overgang van Creative Suite naar Creative Cloud ben ik volledig overgestapt op Lightroom Classic, Lightroom CC en Photoshop CC. Die twaalf euro per maand waren prima te overzien. Enkele jaren later werd het zelfs nog aantrekkelijker. Bij de aanschaf van bepaalde Seagate-harde schijven kreeg ik drie tot vier maanden Creative Cloud voor Lightroom en Photoshop cadeau. Dat betekende tijdelijk geen rekening van Adobe, terwijl ik de software gewoon kon blijven gebruiken. Zulke acties bestaan nog steeds. Koop bijvoorbeeld een product van Logitech en je krijgt soms een maand gratis toegang tot het volledige Creative Cloud-pakket.
De prijzen van dit fotografie pakket zijn echter de afgelopen jaren flink gestegen. Het kostte ooit twaalf euro per maand, maar die prijs steeg in 2025 naar twintig euro per maand en inmiddels 24,19 euro per maand. De volledige Creative Cloud-suite kost je met een aanbieding het eerste jaar ongeveer 39,64 euro per maand en daarna 79,30 euro per maand. Voor veel hobbyisten is zo’n compleet pakket niet interessant omdat niet alle applicaties worden gebruikt.
De video applicaties
Voor videobewerking gebruik ik geen Adobe Premiere meer. Ik ben volledig overgestapt op Apple's Final Cut Pro en DaVinci Resolve Studio. Beide pakketten hebben mij rond de 300 euro gekost. Dat blijft een flink bedrag, maar alle updates zijn, vanaf 2011 tot nu toe, gratis geweest. Ter vergelijking: voor alleen Adobe Premiere betaal je inmiddels ongeveer 26,43 euro per maand, oftewel ruim 317 euro per jaar, oftewel: 4755 Euro in die 15 jaren. De basis versie van DaVinci Resolve is tot op heden ook nog steeds gratis te downloaden. Uiteraard heeft die versie niet alle fictionaliteit van de Studio versie.
Apple is dit jaar ook begonnen met een 'Creative Suite model' waarbij meerdere professionele applicaties voor ongeveer vijftien euro per maand gehuurd kunnen worden. Zelf maak ik daar geen gebruik van, omdat alle software in dat pakket heb aangeschaft of bij mijn MacBook meegeleverd kreeg.
Een perpetueel softwaremodel — één keer betalen en daarna blijven gebruiken — zou ik het liefst ook voor Lightroom Classic zien, maar die mogelijkheid biedt Adobe niet meer. Wel kun je tegenwoordig Lightroom Classic en Lightroom CC zonder Photoshop afnemen voor ongeveer 144 euro per jaar, inclusief 1 TB cloudopslag.
Alternatieven voor Lightroom Classic zijn onder andere ACDSee Photo Studio 2026, ON1 Photo RAW 2026 en DxO PhotoLab 9. Toch missen sommige van die pakketten functies die ik in Lightroom dagelijks gebruik, zoals het terugvinden van foto’s via GPS-locaties en de steeds beter wordende mogelijkheden voor beeldcorrectie en bewerking.
Afgelopen week kwam ik via het YouTube-kanaal van Andy Hutchinson terecht:
https://www.youtube.com/@Andyhutchinson
Andy is een Britse hobbyfotograaf die verhuisd is naar de zuidkust van Australië. Hij heeft er bijna zijn levenswerk van gemaakt om de ideale workflow te vinden voor het bewaren, organiseren en bewerken van RAW-foto’s. Voor mij begon dat met zijn video ‘Landscape Photography and the subtle art of not giving a f..ck’.
